Czcionka: A- A A+

Pogrzeb Węgier - Traktat w Trianon i materiały PAN Archiwum

4 czerwca 1920 r. w pałacu Grand Trianon w Wersalu został podpisany traktat pokojowy między Węgrami a państwami Ententy. Ze strony Węgier miał go podpisać Albert  hr. Apponyi - szef węgierskich negocjatorów. Jednak gdy tylko przeczytał tekst traktatu, ostentacyjnie opuścił pałac dając do zrozumienia, że podpisanie  tego dokumentu byłoby czynnością hańbiącą.

Pogrzeb Węgier - Traktat w Trianon 

4 czerwca 1920 r. w pałacu Grand Trianon w Wersalu został podpisany traktat pokojowy między Węgrami a państwami Ententy. Ze strony Węgier miał go podpisać Albert  hr. Apponyi - szef węgierskich negocjatorów. Jednak gdy tylko przeczytał tekst traktatu, ostentacyjnie opuścił pałac dając do zrozumienia, że podpisanie  tego dokumentu byłoby czynnością hańbiącą.

Ostatecznie po wielu naciskach dyplomatycznych Ententy traktat podpisało dwóch członków węgierskiej delegacji, którzy natychmiast podali się do dymisji i wycofali z życia publicznego. W imieniu Polski traktat podpisali  Eustachy  ks. Sapieha – minister pełnomocny RP w Londynie i Erazm Piltz – minister pełnomocny RP w Pradze. Warunki pokoju, które podyktowano Węgrom przeszły najgorsze przewidywania. Na mocy tego traktatu nowopowstałe  Węgry utraciły dwie trzecie ludności (pozostało 8 mln z 21 mln), dwie trzecie obszaru państwa na rzecz Rumunii, Czechosłowacji, Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, Austrii, Włoch  i Polski (pozostało 93 tys. km² z 325 tys. km²). Poza granicami Węgier  znalazło się 3,5 mln Węgrów, co stanowiło 1/3 narodu. Konsekwencje tych ustaleń widać do dnia dzisiejszego.

4 czerwca 1920 r. –  dzień podpisania traktatu został ogłoszony dniem żałoby narodowej. W całym kraju bito w dzwony i odprawiano nabożeństwa żałobne, gazety ukazały się w czarnych obwódkach, zamknięto szkoły, urzędu i sklepy, stanął ruch uliczny, wszystkie flagi państwowe opuszczono do połowy masztu. Na ulicach zaczęły się pojawiać napis Nem, nem, soha  (Nie, nie, nigdy!) i Mindent vis-sza!  (Oddać wszystko!).

Rewizja traktatu stała się głównym celem polityki zagranicznej Węgier w okresie międzywojennym i przyczyniła się do zbliżenia z III Rzeszą. W latach 1938 – 1941 Węgrom udało się przy poparciu III Rzeszy zrewidować część postanowień z Trianon. W tym czasie wróciły do kraju ziemie zamieszkałe przez 2 mln Węgrów, a terytorium powiększyło się  do 172 tys. km². Zmiany te zostały anulowane w 1947 r.

Poniżej pocztówki przeciwko traktatowi w Trianon, które znajdują się w PAN Archiwum.

Źródło: Materiały Jana Dąbrowskiego

Iza Gass

Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie

ul. Nowy Świat 72 

00-330 Warszawa

apan4@apan.waw.pl

tel./fax +48 22 65 727 88

tel. +48 22 65 728 92

Pracownia Naukowa

czynna od poniedziałku do piątku 

od 9.00 do 15.30

fb

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Zrozumiałem