Czcionka: A- A A+

UWAGA:

Pracownia Naukowa Archiwum PAN w Warszawie nieczynna do odwołania. W sprawie kwerend prosimy o kontakt drogą mailową:

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. lub telefoniczną: +48 22 657 27 88 +48 22 657 28 92

Zasób

Ciekawe zbiory

74 Rocznica Powstania Warszawskiego

01-08-2018 | Ciekawe zbiory

W najnowszym odcinku serii "Oblicza XX Wieku" można dostrzec fotografie ze zbiorów PAN Archiwum. Zapraszamy do obejrzenia materiału.

Czytaj więcej

W drodze do wód cz. 2

17-07-2018 | Ciekawe zbiory

W  XIX wieku stają się modne wyjazdy do „wód”, „zdrojów” i wszelkiego rodzaju  „badów”.  Bogaci jeżdżą do Karlsbadu,  Biarritz, Nicei i Abacji,  mniej zamożni   zadawalają się  skromniejszymi  zdrojami, których na ziemiach polskich (szczególnie w Galicji)  nie brak. Kuracjuszy zaprasza  Krynica, Rymanów, Rabka, Szczawnica, Ciechocinek, Nałęczów.

Czytaj więcej

W drodze do wód. Kurorty belle epoque - Abacja i Lovran

03-07-2018 | Ciekawe zbiory

W XIX w. były  modne wyjazdy do kurortów…. po zdrowie i dla przyjemności

Czytaj więcej

Historia polskiej piłki nożnej w PAN Archiwum

28-06-2018 | Ciekawe zbiory

Wprawdzie nasza reprezentacja dziś żegna się z Mundialem ale jak głosi kibicowskie porzekadło „dumni po zwycięstwie, wierni po porażce”. Z okazji meczu publikujemy więc kolejne historyczne zdjęcie, jedno z najstarszych w historii polskiej piłki. Fotografia przedstawia drużynę Pogoni Lwów z 1907 roku.

Czytaj więcej

Reprezentacja Polski z 1924 r. - Historyczna fotografia w zbiorach PAN Archiwum

24-06-2018 | Ciekawe zbiory

Przed Nami jedno z najważniejszych spotkań piłkarskich tego roku. Mecz Polska – Kolumbia już dzisiaj. Z tej okazji publikujemy jedną z najstarszych fotografii Reprezentacji Polski.

Czytaj więcej

Polsko-węgierski spór o Morskie Oko  

14-05-2018 | Ciekawe zbiory

W  wrześniu 2018 r. minie  116 lat od zakończenia sporu polsko-węgierskiego o Morskie Oko, jak dotąd  najpoważniejszego  sporu  między Polską a Węgrami.

Czytaj więcej

Wielka Powódź w Wilnie (1931) w zbiorach PAN Archiwum

30-04-2018 | Ciekawe zbiory

Nocą z 25 na 26 kwietnia 1931 r. katastrofalnie wylała Wilia w Wilnie. Rzeka podniosła swój poziom o osiem metrów. Woda doszła aż do katedry, zalewając większość placu i mimo worków z piaskiem rozłożonych wokół katedry wdarła się do podziemi i krypt.

Czytaj więcej

Pogrzeb Węgier - Traktat w Trianon i materiały PAN Archiwum

28-03-2018 | Ciekawe zbiory

4 czerwca 1920 r. w pałacu Grand Trianon w Wersalu został podpisany traktat pokojowy między Węgrami a państwami Ententy. Ze strony Węgier miał go podpisać Albert  hr. Apponyi - szef węgierskich negocjatorów. Jednak gdy tylko przeczytał tekst traktatu, ostentacyjnie opuścił pałac dając do zrozumienia, że podpisanie  tego dokumentu byłoby czynnością hańbiącą.

Czytaj więcej

Habsburgowie na tronie niepodległej Polski?

27-02-2018 | Ciekawe zbiory

Intrygujący dokument w zbiorach PAN Archiwum z 1916 roku. Karol Stefan Habsburg - kandydat na tron Polski z domieszką piastowskiej krwi.

Czytaj więcej

Niepodległą mieli w sercu cz. 5

21-02-2018 | Ciekawe zbiory

Aleksander Janowski (1866-1944)

Czytaj więcej

Niepodległą Mieli w Sercu cz. 4

07-02-2018 | Ciekawe zbiory

Mam szczerą wolę całem życiem pełnić służbę Bogu i Ojczyźnie; nieść chętną pomoc bliźniemu i być posłusznym prawu Harcerskiemu.

Czytaj więcej

Niepodległą Mieli w Sercu cz. 3

29-01-2018 | Ciekawe zbiory

Jan Marian Krassowski (1883–1947)

Czytaj więcej

Niepodległą Mieli w Sercu cz. 2

23-01-2018 | Ciekawe zbiory

„My Polacy nie mamy prawa opuszczać własnego kraju, gdy ten kraj jest gnębiony”.

Czytaj więcej

Niepodległą Mieli w Sercu cz. 1

16-01-2018 | Ciekawe zbiory

Antoni Żabko-Potopowicz (1895-1980)

Czytaj więcej

120. rocznica odsłonięcia pomnika króla Jana III Sobieskiego.

15-01-2018 | Ciekawe zbiory

20 listopada 1898 roku we Lwowie odsłonięto pomnik króla Jana III, autorstwa znanego lwowskiego rzeźbiarza Tadeusza Barącza. Stało się to 15 lat po przyjęciu przez radę miasta Lwowa uchwały o wystawieniu monumentu (w 1883 roku świętowano 200-ą rocznicę odsieczy wiedeńskiej). 

Czytaj więcej

Młyny Fryderyka Skarbka

26-06-2017 | Ciekawe zbiory

Fryderyk hrabia Skarbek (1792 – 1866) – wychowanek Mikołaja Chopina, ojciec chrzestny Fryderyka Chopina. Ekonomista, wykładowca akademicki, filantrop, urzędnik. Współorganizator publicznych wystaw malarstwa. Sam uprawiał je amatorsko do późnego wieku, podobnie jak beletrystykę i poezję.

Czytaj więcej

Dublany

30-08-2016 | Ciekawe zbiory

W styczniu 1856 roku w Dublanach, 8 km od Lwowa, na terenie około 400- hektarowej posiadłości, staraniem Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego we Lwowie, została otworzona Szkoła Gospodarstwa Wiejskiego z językiem wykładowym polskim.

Czytaj więcej

Instytut Badań Jądrowych

02-06-2015 | Ciekawe zbiory

W dniu 4 czerwca 1955 roku uchwałą Prezydium Rządu powołano Instytut Badań Jądrowych w Polskiej Akademii Nauk. Jego pierwszym dyrektorem został profesor Andrzej Sołtan. Do zadań tej placówki naukowej należały m.in. badania w dziedzinie fizyki teoretycznej i doświadczalnej jądra atomowego, chemii jądrowej, technologii paliw i materiałów reaktorowych.

Czytaj więcej

List Alberta Einsteina

06-05-2015 | Ciekawe zbiory

W styczniu 1958 roku Archiwum Polskiej Akademii Nauk otrzymało w darze od Krystyny Wolfke, drugiej żony Mieczysława Wolfkego (1883–1947), prekursora telewizji i holografii, rękopiśmienną spuściznę tego polskiego lidera światowej fizyki.

Czytaj więcej

Spalenizna Przeździeckich

09-03-2015 | Ciekawe zbiory

Zwykłe pudełko z niezwykłą zawartością. Na wierzchu opatrzone intrygującym podpisem „Spalenizna Przeździeckich”. Po otwarciu oczom ukazuje się wiązka nadpalonych, zwątlonych, kruszących się dokumentów. Na niektórych skrawkach można znaleźć znaki proweniencji w postaci pieczątki „Archiwum Hr. Przeździeckich”.

Czytaj więcej

Bolesław Hryniewiecki

20-02-2015 | Ciekawe zbiory

20 lutego 2015 roku mija 140 rocznica urodzin botanika Bolesława Hryniewieckiego.

Czytaj więcej

M/S Piłsudski

18-12-2014 | Ciekawe zbiory

19 grudnia 1934 roku zwodowano w Monfalcone we Włoszech statek M/S "Piłsudski" - pierwszy pełnomorski pasażersko - towarowy statek polskiej marynarki handlowej, jeden z dwóch oprócz m/s "Batory" statków zamówionych dla armatora Gdynia - Ameryka Linie Żeglugowe SA.

Czytaj więcej

Stanisław Kierbedź

27-11-2014 | Ciekawe zbiory

22 listopada 1864 roku oddano do użytku pierwszy stały most w Warszawie zaprojektowany przez inżyniera Stanisława Kierbedzia.

Czytaj więcej

Jan Babicz

18-06-2014 | Ciekawe zbiory

Oto jeden z najmłodszych uczestników powstańczych walk w Warszawie wystosował dwa apele pojednawcze do polskich i niemieckich żołnierzy II wojny światowej. Opublikowane zostały w kilku językach - Jan Babicz ps. "Baba"

Czytaj więcej

Stanisław Ulam

13-05-2014 | Ciekawe zbiory

W dniu 13 maja 2014 roku upływa 30 rocznica śmierci Stanisława Ulama, absolwenta Politechniki Lwowskiej, jednego z uczestników lwowskiej szkoły matematycznej.Stanisław Ulam był autorem prac z teorii mnogości, topologii, teorii miary, rachunku prawdopodobieństwa, twórcą pierwszych metod numerycznych.

Czytaj więcej

Archiwum PAN posiada ponad 31.000 sztuk fotografii dokumentujących przede wszystkim podobizny uczonych polskich z XIX i XX w. Przedstawiają one: profesorów Szkoły Głównej Warszawskiej, profesorów szkół wyższych oraz uczonych polskich działających w Polsce i poza jej granicami, członków Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1800–1831), Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1907–1952), Towarzystwa Naukowego Krakowskiego (1815–1872), Akademii Umiejętności w Krakowie (1872–1918), Polskiej Akademii Umiejętności (1919–1952), innych towarzystw naukowych oraz Polskiej Akademii Nauk.

Gromadzimy ponadto fotografie gmachów, urządzeń pracowni naukowych szkół wyższych i instytutów naukowo-badawczych.

Zdjęcia pochodzą  przede wszystkim z kolekcji reprodukcji fotograficznych portretów uczonych z muzeów, archiwów, bibliotek, dary fotografii ze zbiorów prywatnych, oryginalne zdjęcia ze spuścizn uczonych znajdujących się w Archiwum PAN, reprodukcje fotograficzne, m.in. z Gabinetu Rycin BUW, Zakładu Grafiki Biblioteki Narodowej, Oddziału Grafiki Muzeum Narodowego w Warszawie, Działu Fotografii Archiwum Dokumentacji Mechanicznej. Są to również reprodukcje portretów, fotografii, litografii, drzeworytów, stalorytów, fotograwiur, m.in. z „Tygodnika Ilustrowanego”, „Kłosów” i „Muchy”.

Fotografie reportażowe — głównie zdjęcia z obrad I i II Kongresu Nauki Polskiej, kongresów naukowych, uroczystości nadania tytułów członków PAN, jubileuszy — wykonane są przez reporterów Centralnej Agencji Fotograficznej i Krajowej Agencji Wydawniczej. Posiadamy też w naszych zbiorach albumy, m.in. zdjęć aparatury chemicznej z fabryki H. Cegielskiego w Poznaniu (1931), aparatury Tomaszowskiej Fabryki Sztucznego Jedwabiu oraz albumy grona nauczycielskiego w szkołach średnich — pensji Wandy Haberkant w Warszawie (1902–1907) i Gimnazjum im. Marii Magdaleny w Poznaniu. W latach 1964–1968 sporządzono ok. 3.000 zdjęć nagrobków uczonych na cmentarzach warszawskich, krakowskich i poznańskich.

Fotografie, podobnie jak mikrofilmy i fotokopie, posiadają katalog alfabetyczny. Karta katalogowa zawiera: hasło, datę wykonania, opis fotografii, informacje o miejscu przechowywania oryginału, z którego wykonano reprodukcje, lub o pochodzeniu fotografii, rozmiary negatywu i pozytywu, liczbę odbitek, sygnaturę i w miarę możliwości nazwisko autora fotografii albo nazwę pracowni fotograficznej. W kartach katalogowych zdjęć portretowych hasłem jest nazwisko i imię osoby przedstawionej na fotografii, daty jej życia, tytuł naukowy, stanowisko, zawód.

Dział Mikrofilmów PAN Archiwum posiada ponad 4.000.000 klatek mikrofilmów negatywowych i pozytywowych o sprecyzowanym profilu — historia nauki i techniki polskiej. Dział został zorganizowany wkrótce po powołaniu Archiwum PAN i gromadzi systematycznie mikrofilmy akt instytucji i towarzystw naukowych, poprzedzających powstanie Polskiej Akademii Nauk. Z zespołów znajdujących się w innych archiwach, bibliotekach, muzeach i należących do osób prywatnych posiadamy: akta towarzystw naukowych, m.in. Towarzystwa Naukowego w Płocku (1820–1821), Towarzystwa Naukowego w Toruniu (1876–1949), Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie (1884–1920), Królewskiego Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1804–1832), Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu (XIX–XX w.).

Mikrofilmy, fotokopie i kserokopie uzupełniające nasz zbiór archiwalny to m.in. materiały Towarzystwa Naukowego Krakowskiego i Polskiej Akademii Umiejętności, dokumenty, prace, akta personalne i korespondencja, m.in. S. Bryły, T. Chałubińskiego, H. Czeczota, S. Ehrenkreutza, J.W. Jaworskiego, S.B. Lindego, A. Skałkowskiego, A. Śliwińskiego oraz zespoły i spuścizny naukowe z akt m.in. Muzeum Polskiego w Rapperswilu (1889–1892), korespondencja Biblioteki Kórnickiej z bibliotekami, archiwami, towarzystwami naukowymi i szkołami wyższymi w kraju i za granicą (1866–1925), prace naukowe, papiery, akta osobiste i korespondencja, m.in. J.Ch. Albertrandiego, O. Balzera, J.S. Bandtkiego, S. Dicksteina, I. Domeyki, H. Kołłątaja, J.I. Kraszewskiego, J. Lelewela, J.U. Niemcewicza, J.M. Ossolińskiego, W. Pola, J. Śniadeckiego W. Witwickiego.

Posiadamy mikrofilmy źródeł do historii nauki polskiej, m.in. poloników z archiwum i bibliotek szwedzkich.
Mikrofilmy z naszych zbiorów — negatywowe i pozytywowe — obejmują cenniejsze zbiory własne wykonane w ramach mikrofilmowania zabezpieczającego w latach 60. i 70. oraz mikrofilmy pozytywowe z wybranych pamiętników i korespondencji uczonych wykonane w okresie 1994–1995 przez Bibliotekę Narodową.

Mikrofilmy posiadają katalog alfabetyczny zawierający hasło (często nazwisko), tytuł jednostki, miejsce i rok wydania, ilość stron czy kart, informacje o przechowywaniu rękopisu, sygnaturę zbioru macierzystego, dane techniczne (negatyw, pozytyw, szerokość w milimetrach, zwój, odcinek), sygnaturę mikrofilmu i ilość klatek.

   Spis medali w posiadaniu PAN Archiwum w Warszawie

Zbiór medali Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Warszawie liczy obecnie 1056 obiektów — medali, plakiet, odznaczeń i numizmatów — związanych z szeroko rozumianą nauką polską. Tworzą go medale poświęcone wybitnym jej przedstawicielom, upamiętniające znaczące odkrycia i fakty istotne dla rozwoju nauki, a także wydarzenia ważne dla historii różnych towarzystw i instytucji naukowych.

Początki zbioru medali Archiwum PAN związane są Towarzystwem Naukowym Warszawskim. Najstarszą jego częścią jest bowiem kolekcja medali i plakiet tego Towarzystwa, która stanowiła fragment jednego z pierwszych zespołów przyjętych do zbiorów powstającego właśnie Archiwum PAN na początku 1954 roku. Niestety w aktach Towarzystwa, ocalałych po II wojnie światowej, nie pozostały żadne świadectwa na temat źródeł pozyskiwania tworzących tę kolekcję eksponatów ani sposobu kształtowania zbioru, a pierwszą jego ewidencję stanowi spis sporządzony przy przyjmowaniu kolekcji do zasobu Archiwum. Cały zbiór liczył łącznie 352 obiekty. W spisie figurują medale i plakiety wybite przez Towarzystwo Naukowe Warszawskie, nieliczne medale XVIII-wieczne — głównie z Mennicy Warszawskiej, medale związane z innymi placówkami naukowymi zarówno polskimi, jak i zagranicznymi (te drugie stanowiące rzadkość w polskich kolekcjach) oraz medale i numizmaty poświęcone działaczom polskiej kultury i nauki.

Tak zapoczątkowany zbiór był w Archiwum PAN, pod opieką kolejnych jego pracowników, rozbudowywany. Pozyskiwano medale związane z nauką polską, szczególnie te wybijane przez Polską Akademię Nauk, szkoły wyższe i inne instytucje naukowe. W początkowym okresie kolekcja była również powiększana drogą zakupów, głównie o obiekty z XIX wieku i okresu międzywojennego. Obecnie uzupełniana jest już jedynie na drodze wymiany i darów, a także włączania do niej pojedynczych medali wyodrębnianych ze spuścizn uczonych i akt kancelaryjnych placówek Polskiej Akademii Nauk. Kolekcja jest jednak stale powiększana, choć ze zmienną dynamiką.

Nabytki 2008

 

Medale:


Prof. Jan Samsonowicz 1888–1952, odkrywca krzemionek 1922
2008, średnica 34 mm, stan zachowania menniczy

Monety:


10 zł, Polscy Podróżnicy i Badacze — Bronisław Piłsudski (1866–1918)
Proj. Roussanka Nowakowska
Producent: NBP
2008, średnica 32 mm, srebro, stan zachowania menniczy.
 
 

2 zł, Polscy Podróżnicy i Badacze — Bronisław Piłsudski (1866–1918)
Proj. av. Ewa Tyc-Karpińska, rv. Roussanka Nowakowska
Producent: NBP
2008, średnica 27 mm, stop Nordic Gold, stan zachowania menniczy


Więcej artykułów…

  1. Szukaj w Archiwach
  2. Opis

Podkategorie

Polska Akademia Nauk Archiwum w Warszawie

ul. Nowy Świat 72 

00-330 Warszawa

kwerenda@archiwum.pan.pl

tel./fax +48 22 657 27 88

tel. +48 22 657 28 92

Pracownia Naukowa

czynna od poniedziałku do piątku 

od 9.00 do 15.30

fb